بیمه باربری و حمل و نقل

بيمه حمل و نقل كالا و باربری پوششي است كه بيمه گر درمقابل دريافت حق بيمه متناسب با پوشش بيمه اي ازبيمه گذار، تعهد مي كند كه چنانچه كالاي مورد بيمه در جريان حمل و جابجايي ازمبدأ به مقصد مندرج در بيمه نامه و به علت وقوع يكي از خطرات مندرج در بيمه نامه تلف و يا دچار خسارت شد و يا بيمه گذار براساس قوانين و مقررات بين المللي متحمل پرداخت هزينه هايي گرديد، زيان وارد به كالا را جبران كرده و هزينه ها را هم بپردازد. البته علاوه بر پوشش هاي گفته شده ، دربعضي از موارد زيان وخسارات وارد به اشخاص ثالث هم تحت پوشش اين بيمه نامه ها قرار مي گيرد.

حمل و نقل و جابجايي كالا ممكن است توسط وسايل حمل و نقل مختلف مانند كشتي ، هواپيما، كاميون و قطار انجام پذيرد. به همين دليل در اين سرفصل بيمه حمل و نقل كالا را به سه بخش عمده و اساسي به شرح زير تقسيم مي كنيم :

  • بيمه حمل و نقل دريائي
  • بيمه حمل و نقل زميني
  • بيمه حمل و نقل هوايي

در بسياري از مواقع اجازه استفاده از وسايل مختلف حمل كالا در بيمه نامه داده مي شود و در نتيجه كالا با كشتي ،كاميون و قطار و احتمالا با هواپيما حمل مي شود و به همين دليل اين گونه بيمه نامه ها مورد تقاضاي متصديان حمل ونقل است كه ، آزادي عمل بيشتري را در اختيار آنها قرار مي دهد. بنابراين چنانچه كالا تمام مسير حمل را با يك وسيله نقليه طي كند، بارنامه مربوط به آن وسيله حمل صادر مي شود و در نتيجه بيمه نامه هم بر همان اساس صادرمي گردد.

بيمه باربری دريایی

قرارداد بيمه باربری دريايي ، قراردادي است كه براساس آن بيمه گر تعهد مي كند كه خسارات وارد به كالاي موردبيمه را كه در جريان حمل بر اثر حوادث دريا حادث شده باشد باتوجه به شرايط و استثنائات بيمه نامه جبران كند. بايدبه اين واقعيت توجه كرد كه تعهد بيمه گر در جبران خسارت واردصرفاً مربوط به مواردي است كه تلف كالا و ياخسارت ناشي از خطرات دريا و يا حوادث وسيله نقليه باشد. در ايران شركتهاي بيمه به طور معمول ، بيمه نامه هاي باربري دريايي خود را براساس شرايط بيمه نامه هاي انستيتوي بيمه گران لندن صادرمي كنند، يعني اين كه صنعت بيمه كشور پذيراي اصول و مقررات يكنواخت بازارهاي بيمه جهاني شده است تا داد و ستد اتكايي هم دراين زمينه تسهيل شده باشد.
نگاهي به حجم واردات و صادرات كالا چه قبل و چه بعد از انقلاب گوياي فعاليتهاي اقتصادي كشور است واهميت استراتژيك بيمه نامه حمل و نقل دريايي ، زميني و هوايي را نشان مي دهد.كالاي خريداري شده بدون در نظر گرفتن نحوه خريد آن به وسيله خريدار و يا فروشنده بيمه مي شود. در بيمه نامه باربري دريايي ، بيمه گر تعهدات خود را در قبال بيمه گذار به روشني در بيمه نامه تصريح و استثنائات را مشخص مي كند. به منظور ارائه يك تقسيم بندي مفيد و ساده ، بيمه نامه هاي باربري را برحسب نوع بيمه نامه و نوع كالاي موردحمل مي توان به چهار گروه اصلي و اساسي تقسيم كرد كه به اختصار به شرح آنها مي پردازيم . قبل از ورود به بحث درباره انواع بيمه نامه هاي باربري ، لازم است اين مسئله توضيح داده شود كه بيمه بدنه كشتي، خسارت همگاني، هزينه هاي نجات ،عدم تحويل كالا و خطر جنگ در طبقه بندي بيمه هاي دريايي قرارمي گيرند.

بیمه حمل و نقل زمینی

حمل و نقل داخلی (توزیع کالا)

بيمه اين نوع حمل و نقل پيچيده و درهم آميخته است. دليل عمدهٔ آن نيز دله دزدى هاى فراوان است که به محمولات تجارى در حين حمل داخلى وارد مى شود. دو نوع پوشش بيمه اى براى حمل داخلى به شرح زير قابل صدور است:

  • حمل کالاى بيمه شده با وسايل نقليهٔ خود بيمه گذار با مبلغ بيمه شدهٔ معين براى هر وسيلهٔ نقليه.
  • تحويل کالا براى حمل با وسايل نقليهٔ موتورى زمينى (با مالکيت بيمه گذار يا اشخاص غير)، راه آهن يا پست با مبلغ بيمه شدهٔ مشخص براى هر حمل.

عواملى که در ارزيابى ريسک مؤثر هستند و بايد در اختيار بيمه گر قرار گيرد عبارتند از: نوع و ماهيت کالا از نظر ميزان آسيب پذيرى و سرقت

حمل و نقل در خشکى (ادامهٔ حمل و نقل دريا)

بيمه گذار براى حفظ سرمايهٔ خود در ادامهٔ مسير در خشکى بايد بيمهٔ باربرى تهيه کند. بيمهٔ حمل و نقل کالا در خشکي، مکمل بيمهٔ حمل دريائى است و پوشش هاى بيمه اى مشابه دارد. خطرهاى متعددى حمل کالا را در خشکى تهديد مى کنند که مى توان به حوادث وسايل نقليه، آتش سوزي، شکستگي، زنگ زدگي، آب ديدگي، سرقت و عدم تحويل کالا اشاره کرد. اعتبار بيمه نامه از زمان تحويل کالاى بيمه شده به مؤسسهٔ حمل و نقل شروع و پس از تحويل کالا در مقصد خاتمه مى يابد. چنانچه صاحب کالا در مدت معينى که در قرارداد بيمه ذکر شده کالا را تحويل نگيرد اعتبار بيمه نامه پس از اين مدت منقضى مى شود.

بیمه حمل و نقل هوایی

در یک تعریف کلی کلمه “هواپیما” به مجموعه ای از قطعات و تجهیزات گفته می شود که پس از نصب در کنار یکدیگر امکان انجام عملیات پرواز را مهیا می نماید . هواپیما ها به دو دسته بندی کلی تقسیم می گردند:

  • سبک وفوق سبک (که اغلب جهت مقاصد تفریحی ، آموزشی ، تبلیغی مورد استفاده قرار می گیرند)
  • سنگین و فوق سنگین(که اغلب جهت جابجایی بار ومسافر مورد استفاده قرار می گیرند)

بیمه حمل و نقل هوایی پوششهای مورد نیاز بیمه گزاران را در قبال ریسکهای مربوط به فعالیت های مالکیت ، بهره برداری ، تعمیر ونگهداری و یا فروش آن را ارائه می نماید

عدم تحویل کالا

اصولا عدم تحویل به وضعیتی گفته می شود که کالای مورد بیمه یا یک قسمت از آن در جریان حمل و به دلیل نامعلومی مفقود شده باشد و بیمه گذار از دریافت کالای خود محروم شود. به همین دلیل چنانچه عدم تحویل کالا مشخص باشد مثلا کالا غرق شده و یا به سرقت رفته باشد، این خسارت به عنوان عدم تحویل تلقی نمی شود و بیمه گذار می تواند خسارت وارد را تحت عنوان خطری که واقع شده و معین و مشخص هم هست مطالبه کند

این نکته قابل ذکر است که چنانچه کالای تحویل شده به بیمه گذار از نقطه نظر تعداد بسته ها منطبق بابارنامه باشد، اما کم و کسری در محتویات آن مشاهده شود این کسری کالا از مصادیق عدم تحویل کالا به شمار نمی رود، بلکه اصولا بنام خسارت کسری نامیده می شود و اگر بیمه گذار وجهی بابت عدم تحویل کالای خود از شرکتهای کشتیرانی و یا متصدیان حمل دریافت کرده باشد، بیمه گر محق است آنچه را بابت خسارت عدم تحویل به بیمه گذار پرداخته ، مسترد دارد. باید اضافه کرد که تعهد شرکتهای کشتیرانی و متصدیان حمل ، براساس شرایط مندرج در بارنامه بسیار محدود و بین ۲۰۰ تا ۵۰۰ دلاربرای هر بسته است .

بیمه باربری

بیمه باربری

اصولا بيمه‌ حمل‌ و نقل‌كالا پوششي‌است‌ كه‌ بيمه‌گر درمقابل‌ دريافت‌ حق‌بيمه‌ متناسب‌ با پوشش‌ بيمه‌اي‌ ازبيمه‌گذار، تعهد مي‌كند كه‌ چنانچه‌ كالاي‌ مورد بيمه‌ در جريان‌ حمل‌ و جابجايي‌ ازمبدأ به ‌مقصد مندرج‌ در بيمه‌نامه‌ و به ‌علت ‌وقوع ‌يكي ‌از خطرات ‌مندرج‌ در بيمه‌نامه ‌تلف‌ و يا دچار خسارت ‌شد و يا بيمه‌گذار براساس‌ قوانين‌ و مقررات ‌بين‌المللي‌ متحمل ‌پرداخت‌ هزينه‌هايي‌گرديد، زيان‌ وارد به‌كالا را جبران‌ كرده‌ و هزينه‌ها را هم‌ بپردازد. البته‌علاوه ‌بر پوشش هاي‌ گفته‌شده‌، دربعضي از موارد زيان‌ وخسارات ‌وارد به ‌اشخاص ‌ثالث‌ هم‌ تحت‌ پوشش‌ اين ‌بيمه‌نامه‌ها قرار مي‌گيرد.
حمل‌ و نقل‌ و جابجايي‌ كالا ممكن‌ است‌ توسط وسايل‌ حمل‌ و نقل‌ مختلف‌ مانند كشتي‌، هواپيما، كاميون‌ و قطار انجام‌ پذيرد. به‌ همين‌ دليل‌ در اين‌ سرفصل‌ بيمه‌ حمل‌ و نقل‌ كالا را به‌ سه‌ بخش‌ عمده‌ و اساسي‌ به‌ شرح‌ زير تقسيم‌مي‌كنيم‌ :
بيمه‌ حمل‌ و نقل‌ دريائي
بيمه‌ حمل‌ و نقل‌ زميني
بيمه‌ حمل‌ و نقل‌ هوايي
در بسياري‌ از مواقع‌ اجازه‌ استفاده‌ از وسايل‌ مختلف‌ حمل‌ كالا در بيمه‌نامه‌ داده‌ مي‌شود و در نتيجه‌ كالا با كشتي‌،كاميون‌ و قطار و احتمالا با هواپيما حمل‌ مي‌شود و به‌ همين‌ دليل‌ اين‌ گونه‌ بيمه‌نامه‌ها مورد تقاضاي‌ متصديان‌ حمل‌ ونقل‌ است‌ كه‌، آزادي‌ عمل‌ بيشتري‌ را در اختيار آنها قرار مي‌دهد. بنابراين‌ چنانچه‌ كالا تمام‌ مسير حمل‌ را با يك‌وسيله‌ نقليه‌ طي‌ كند، بارنامه‌ مربوط به‌ آن‌ وسيله‌ حمل‌ صادر مي‌شود و در نتيجه‌ بيمه‌نامه‌ هم‌ بر همان‌ اساس‌ صادرمي‌گردد.